Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері

Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері  кафедрасының  тарихы

1958-1962 ж.ж  алғаш рет «Темір және ағаш өңдеу» оқу шеберханалары және металдарды өңдеу технологиясы зертханасы ашылып, кәсіптік  оқыту саласы бойынша, шеберханалар негізі қаланды.

1969 жылдан бастап Шымкент педагогикалық институтында жалпы білім беретін орта мектептерге арналған «Бейнелеу өнері және сызу  мұғалімдерін даярлау» қолға алынды.

Физика математика факультеті жанынан құрылған «Бейнелеу өнері және сызу» кафедрасын аға оқытушы Е.М.Кан басқарды. Алғашқы оқытушылар қатарында Исак Усманович Кадеев, Лев Николаевич Повловский, Людмила Филиповна Жиляковалар болды.

1969 жылы «Сызу және сурет» мамандығы ашылып, «Бейнелеу өнері және сызу» кафедрасы құрылды.

Кафедраны ұзақ жылдар бойына жоғары білікті мамандар, жастарды еңбекке баулу және кәсіпке даярлау саласында қызмет атқарған ғалым педагогтер басқарған. Олардың ішінде М.С.Сәрсенбаев, К.А.Дүйсенбаев, Ю.С.Суязов, И.А.Анарбеков, К.Т.Назарбеков, А.Б.Саипов,  Б.И.Симова, В.М.Гряникова, Д.К.Пошаев, А.Қ.Құралов, , С.А.Мошкин бар.

Қоғамымыздағы әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге сәйкес мамандық атаулары да үнемі жаңарып, түрлі бағытта дамып, өзгеріске ұшырап отырды. 1960-1970 жылдары «Өндіріс негіздері және физика», 1970-1980 жылдары «Жалпы техникалық пәндер», «Еңбек және физика», 1980-1990 жылдары - «Жалпы техникалық пәндер және еңбек», 2000 жылдардан бастап  «Кәсіптік оқыту»  мамандығы болып өзгертілді.

1973 жылғы М.Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтының «Көркем сурет және графика» мамандығының алғашқы түлектері: Қ.Е.Ералин, Л.С.Сманов, А.А.Абдужаппаров, Ұ.Ибрагимов, Б.Симова, Н.Ш.Шилібаев т.б. осы салада қазіргі күнге дейін қызмет атқаруда.

1976 жылы М.Әуезов атындағы Шымкент педагогикалық институтының алғашқы қызметкерлері: Кадеев Исак Османович «Көркем сурет және графика» факультеті деканы. Ломакин Юри Иванович «Көркем сурет және кескіндеме» кафедрасы меңгерушісі, Халмұратов Жеңіс «Сурет» кафедрасының меңгерушісі, Ахметов Нарзіллә Ахметович «Сызу» кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарды. Кафедрада қызмет жасаған ұстаздар: Желеков Ю.Ф, Домашенко Л., Загаденко Ю.И., Шуланбеков Б.Л., Көшенов Ж., Бейсенов С.Д, Жиенбаев Е.А, Тастемиров Қ., Әбілқайырова Б., Бегманов С., Айтбаев Е., Почукаева Л.И., Ақпанов Т.Б. Осы іргелі оқу орнын бітірген қызметкерлер: Ұ.Ибрагимов ҚР Қазақ Ұлттық Өнер академиясының ректоры. Н.Ш.   Шилібаев 1980 жылдары Ә.Қастеев атындағы Шымкент көркем сурет училищесінің директоры. 2014 жылы ҚР Оңтүстік Қазақстан суретшілер Одағының төрағасы қызметін атқарды.

Кемешев Д.А. 1996 ж. Қ.А. Яссауи атындағы ШИ «Өнер» факультеті «Киім дизайны» кафедрасыны меңгерушісі. Студенттер құрамының артуына байланысты үш кафедраның негізінде факультет «Көркем сурет және графика» болып қайта құрылды. Факультетті аға оқытушы И.У. Кәдеев басқарды. Педагогика ғылымдарының докторы, профессор Қ.Ералин, І.Сманов, У.Ибрагимов, А.Ниязов, М.Тәңірбергенов, С.Бейсенбаев, педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент Қ.Тастеміров, Л.Павловский, Х.Михаилиди, С.Жаңбыршиев, Ж.Бейсенбеков, Ж.С.Көшенов, С.Матаева, Т.Бүркітбаев, сондай-ақ ҚР мәдениет қайраткері, Қазақстан Республикасы Суретшілер одағының мүшесілері А.Оспанов, С.Иляев, Н.Шилибаев, С.Жорабеков, Б.Шуланбеков, К.Қарабдалов, Ә.Аблаев, Ә.Айдосов сынды көптеген суретші-педагогтар және еңбекке баулу бағыттары бойынша  Е.Д.Мейірбеков Ю.Н.Камалов, С.А.Жолдасбекова, жас маман ретінде А.С.Узахова, А.Е.Байбатшаевалар қызмет атқарды.

1996 жылы республика ЖОО-ның қайта ұйымдастырылып құрылуына байланысты кафедра «Инженер-педагогика» факультеті жаңадан құрылған Оңтүстік Қазақстан гуманитарлық университетінің құрамына еніп «Кәсіпке баулудың теориясы мен әдістемесі» кафедрасы деп аталды.

1998 жылы Жаратылыстану педагогикалық факультетінде  «Кәсіпке баулудың теориясы мен әдістемесі» кафедрасы жаңадан құрылды.

2011-2012 оқу жылында Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтының Ғылыми кеңесінің 31.08.2012  № 10 мәжілісі шешімімен «Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері» кафедрасы ашылды. Кафедраның алғашқы меңгерушісі п.ғ.к, доцент Жалғасбек Жаппарбекұлы Бейсенбеков қызметін атқарды.

Кейінгі жылдары кафедраның кафедра меңгеруші қызметін атқарғандар: 2012-2014 жылдары Медеубек Жұматайұлы Тәңірбергенов, 2014-2015 жылдары Ділләбай Ануарұлы Кемешев, 2015-2020 жылдары Айдайқыз Еркінбекқызы Байбатшаева, 2020-2022 жылдары Айнакул Сламқызы Узахова.

Кафедрада п.ғ.д, доцент, Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы, ҚР Дизайнерлер одағының мүшесі М.Ж.Тәңірбергенов, профессор К.А.Дүйсенбаев, п.ғ.к.доцент Д.Қ.Пошаев сынды профессор оқытушылар  Халықаралық, республикалық конкурстардың жеңімпаздары болды.

2014-2020 оқу жылдары «Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері» кафедрасының меңгерушісі міндетін п.ғ.к., доцент А.Е. Байбатшаева  атқарды. Осы кезеңнен бастап төмендегі оқытушы – профессорлар: PhD, доцент м.а. Ж.О.Небесаева, филосифия докторы (PhD), аға оқытушы Ж.Т. Саймбетова,  п.ғ.к., профессор м.а. Д.Қ.Пошаев,  п.ғ.д., аға оқытушы А.С.Узахова, п.ғ.д., профессор  Д.А. Кемешев, п.ғ.к.,  доцент м.а.  С.Н.Жаңбыршиев, п.ғ.к., аға оқытушы Т.Ш.Маханов, ҚР мәдениет қайраткері Б.Л. Шуланбеков,  магистр, аға оқытушылар Г.Д. Жолдасбекова, А.Ш. Калыков, Н.Қ.Мыңбаева еңбек етті.

Қазіргі уақытта кафедра - бакалавриат 6В01404-«Көркем еңбек және сызу мұғалімін даярлау», 6В012021- «Дизайн» мамандықтарын  даярлауда.

Кафедраның бітіруші   түлектері арасында 1 ҚР Педагогика Ғылымдар Академиясының академигі, 2 ҚР Ұлттық ғылым академиясының академигі, 9 ғылым докторы, 15 ғылым кандидаттары ғылыми дәрежесіне ие болған түлектер бар.

Кафедра мақтаныштары. Мемлекет және қоғам қайраткері Әкім Ысқақ, бірінші шақырылған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты, ҚР Парламенті мәжілісінің депутаты, аудан әкімі болған, п.ғ.к., Сарманов Ерғали Сатыбалдыұлы,  Түркістан қаласы адами әлеуетті дамыту бөлімінің басшысы Оразгүл Шайқықызы Қолдасованы мақтанышпен айта аламыз.

Өткен жылдар ішінде кафедра жаңарып, ғылыми дәрежелі мамандармен толығып, халықаралық, республикалық, облыстық  байқауларға қатысып жүлделі орын иегерлері атануда. Атап айтатын болсақ: ҚР жоғары оқу орындары студенттерінің «Кәсіптік оқыту» мамандығы бойынша VIII - ІХ Республикалық пәндік олимпиадаларында 1-орынды иеленді.

Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінде қазақ хандығының 550 жылдығына және Қазақстан Халықтар Ассамблеясының 20 жылдығына арналған «Бейнелеу өнері және сызу» мамандығы бойынша конкурста студенттер VIII Республикалық пәндік олимпиададан 2-орын, ІХ Республикалық пәндік олимпиададан 3-орынды иеленді.

Институтта 2017 жылдың 6-7 сәуір күндері «Кәсіптік оқытуды модернизациялау-адами капитал сапасын арттыру басымдылығы» тақырыбы аясында Қазақстан Республикасы жоғары оқу орындары студенттерінің «Кәсіптік оқыту» мамандығы бойынша ІХ Республикалық пәндік олимпиадасы жоғары дәрежеде ұйымдастырылып, өткізілді. Олимпиадаға 22 жоғары оқу орындарының студенттері қатысты.

2020 жылы сәуір айында Астана қаласында өткен студенттердің Республикалық пәндік олимпиадасында жүлделі 2-ші орынды иелендік.

Кафедрадағы жас маман оқытушылар (Ж.Ерназарова, Б.Қасмырзаев) «Жібек жолы», «Өнер өрендері», «Сиқырлы бояулар», «Шебер қолдар» байқауларына қатысып,  жүлделі орындарды иеленген.

«Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері» кафедрасының меңгерушісі қызметін 2022-2023 оқу жылы PhD, доцент м.а. Ж.О. Небесаева, 2023-2024  оқу жылында  п.ғ.к., доцент м.а Т.С. Буркитбаев атқарды.

2025-2026  оқу жылынан бастап «Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері» кафедрасын философия докторы (PhD) Саймбетова Жанар Туребековна басқаруда.

Бүгінгі таңда «Кәсіптік оқыту және бейнелеу өнері» кафедрасында 2 педагогика ғылымдарының докторы, профессорлар (Кемешов Д.А., Ералин К.Е.), 1 педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор м.а (Пошаев  Д.Қ.), 3 педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент м.а (Байбатшаева А.Е., Жаңбыршиев С.Н., Бүркітбаев Т.С.), 2 педагогика ғылымдарының кандидаты (Узахова А.С., Маханов Т.Ш.), 1 философия докторы (PhD), қауымдастырылған профессор м.а (Мусакулов К.Т.), 2 философия докторы (PhD) (Саймбетова Ж.Т., Дайырбекова Г.Б.), 1 ҚР Мәдениет қайраткері (Шуланбеков Б.Л.). 1маман, аға оқытушы (Жузеева К.Е.),   4 магистр, аға оқытушылар (Мыңбаева Н.Қ., Сарыбаев Ғ.М., Битемирова Ш.А., Рыскулов А.Қ.), 4 магистр, оқытушылар (Ерназарова Ж.А., Қасмырзаев Б.Н., Жексенәлі М.Ж., Иманкулова З.А.),  2 лаборант (Утеболатов С.К., Джунисбекова М.А.), 1 шеберхана меңгерушісі (Байғанаева Г.Е.), оқу шебері (Үмбет К.С.) қызмет жасайды.